Racjonalne planowanie zakupów do sanitariatów można rozpocząć od prostego modelu zużycia. Nie daje on matematycznej pewności, ale pomaga oszacować zapotrzebowanie, porównać produkty i ograniczyć przypadkowe zamówienia.

Nie ma jednej wartości, która prawidłowo opisze każdy obiekt. Rzeczywiste zużycie zależy między innymi od liczby i zachowań użytkowników, jakości produktów, parametrów dozowników, sposobu uzupełniania zapasów oraz charakteru miejsca. Dlatego poniższe wartości są założeniami roboczymi, które trzeba zweryfikować w praktyce.

Zaczynamy od jednej osoby

Dla osoby przebywającej w zakładzie pracy przez osiem godzin przyjmujemy orientacyjnie:

• jedną wizytę w toalecie wymagającą użycia papieru toaletowego,
• cztery umycia rąk,
• cztery osuszenia rąk ręcznikiem papierowym.

Założenia te opisują średnie zużycie w grupie użytkowników. Nie oznaczają, że każda osoba postępuje w taki sam sposób każdego dnia.

Papier toaletowy

Do przykładowej kalkulacji przyjmujemy około 50 cm papieru podczas jednej wizyty w toalecie. To wartość robocza, zależna między innymi od liczby warstw, wymiaru listka oraz sposobu dozowania.

Dzienne zużycie przypadające na jedną osobę wynosi więc około:

1 × 50 cm = 50 cm papieru

Dla 100 osób będzie to:

100 × 50 cm = 50 m papieru dziennie

Przy porównywaniu produktów należy sprawdzać przede wszystkim długość rolki. Sama liczba rolek w opakowaniu nie mówi jeszcze, ile papieru rzeczywiście kupujemy.

Mydło w płynie

Do prawidłowego umycia rąk potrzebna jest ilość mydła pozwalająca pokryć całą powierzchnię dłoni.

W pomiarze wykonanym na potrzeby tej kalkulacji dwie dozy z przykładowego dozownika wyniosły łącznie około 3–5 ml. Wyniku nie należy przenosić automatycznie na wszystkie urządzenia: rzeczywista dawka zależy od modelu i ustawienia dozownika, rodzaju mydła oraz sposobu jego używania. Przed przygotowaniem kalkulacji dla konkretnego obiektu warto zmierzyć stosowaną tam dawkę.

Przy czterech umyciach rąk dziennie i średnim zużyciu 4 ml na jedno mycie otrzymujemy:

4 × 4 ml = 16 ml mydła dziennie na osobę

Dla 100 osób będzie to:

100 × 16 ml = 1600 ml, czyli 1,6 l mydła dziennie

Różnica między dawką 3 ml a 5 ml jest znaczna. Pokazuje to, jak duże znaczenie mają dobór i ustawienie dozownika.

Ręczniki składane ZZ

W przypadku dwuwarstwowego ręcznika z makulatury o wymiarach około 20 × 20 cm przyjmujemy 2 listki na jedno skuteczne osuszenie rąk. Przy jednowarstwowym, szarym i mniej chłonnym ręczniku mogą być potrzebne 3 listki. Liczbę tę najlepiej sprawdzić w praktyce, ponieważ chłonność produktów może się znacznie różnić.

Przy czterech osuszeniach rąk dziennie jedna osoba zużyje:

• 8 listków ręcznika dwuwarstwowego,
• 12 listków ręcznika jednowarstwowego.

Dla 100 osób będzie to odpowiednio 800 albo 1200 listków dziennie. Różnica wynosi 400 listków każdego dnia. Dlatego warto porównywać nie tylko cenę pojedynczego listka, lecz przede wszystkim koszt skutecznego osuszenia rąk.

Podsumowanie dziennego zużycia

Wartości są orientacyjnymi założeniami kalkulacyjnymi, a nie normami zużycia ani zaleceniami sanitarnymi.

Jak przeliczyć wynik na rolki i opakowania

Dopiero po obliczeniu zużycia w metrach, mililitrach lub liczbie listków można przeliczyć wynik na konkretny produkt.

Jeżeli dzienne zużycie papieru wynosi 50 m, a wybrana rolka ma długość 100 m, otrzymujemy:

50 m ÷ 100 m = 0,5 rolki dziennie

Przy 20 dniach pracy będzie to około 10 rolek miesięcznie.

Z mydłem i ręcznikami postępujemy podobnie:

zapotrzebowanie miesięczne ÷ zawartość opakowania = liczba opakowań

Produkty należące do tej samej grupy mogą znacznie różnić się długością, pojemnością, liczbą listków oraz liczbą sztuk w opakowaniu zbiorczym. Każde przeliczenie należy więc wykonać dla konkretnego produktu.

Kalkulacja wymaga sprawdzenia

Pierwsze obliczenie jest punktem wyjścia. Po kilku tygodniach warto porównać je z rzeczywistym zużyciem w obiekcie. Jeżeli wynik wyraźnie odbiega od praktyki, należy sprawdzić:

• rzeczywistą liczbę użytkowników,
• wielkość dawki mydła,
• chłonność ręczników,
• długość rolek,
• możliwe straty,
• sposób uzupełniania dozowników.

Celem nie jest uzyskanie matematycznej pewności. Chodzi o zastąpienie przypadkowych zakupów rozsądnym planowaniem opartym na możliwie wiarygodnych założeniach. Dzięki temu łatwiej przewidywać koszty, utrzymywać właściwy zapas i porównywać rzeczywistą wartość różnych produktów.

O autorze

Stanisław Wójcik od ponad 25 lat zajmuje się problematyką utrzymania czystości i higieny. Prowadzi działalność w zakresie doradztwa oraz sprzedaży i dostawy środków czystości.

Artykuł opracowany przy wsparciu ChatGPT.